13/02/2015
Άρθρο: Σημαντικότερες αλλαγές στον υπολογισμό αποσβέσεων, από 01/01/2013 και από 01/01/2014

Αναστασία Πηλιούνη - Μέλος Επιστημονικής Ομάδας Power-Tax

 

ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΑΠΟΣΒΕΣΕΩΝ

ΑΠΟ 01/01/2013 ΚΑΙ ΑΠΟ 01/01/2014

 

Υπολογισμός αποσβέσεων

 

Ο τρόπος και η αντιμετώπιση των αποσβέσεων των πάγιων στοιχείων των επιχειρήσεων δέχτηκε ριζικές αλλαγές από 01/01/2013 επιφέροντας σημαντικές επιπτώσεις στα πιθανά ταμειακά αποθέματα των επιχειρήσεων. Απόρροια της σημαντικής μείωσης των συντελεστών απόσβεσης, που σε μερικές περιπτώσεις φθάνει και το 50%,  είναι η αύξηση των κερδών ή η πλασματική μετατροπή των ζημιών σε κερδοφορία, που συνεπάγεται αύξηση στο φόρο εισοδήματος.

Οι αλλαγές αφορούν σε όλα τα πάγια περιουσιακά στοιχεία της επιχείρησης, ανεξάρτητα από το χρόνο απόκτησής τους, συμπεριλαμβανομένων και αυτών τα οποία αποκτήθηκαν μέχρι τις 31/12/2012.

 Οι διατάξεις της παρ. 22 του άρθρου 3 και της παρ. 1 του άρθρου 28  του Ν.4110/2013, οι οποίες αντικαθιστούν την περίπτωση στ’ της παρ. 1 του άρθρου 31 του Ν. 2238/1994 και όπως η τελευταία ισχύει μετά τις αλλαγές με τους Ν. 4141/2013, 4152/2013, 4170/2013, και των διευκρινήσεων που δόθηκαν με την ΠΟΛ.1216/24-9-2013, φέρνουν σημαντικές αλλαγές στον υπολογισμό των δαπανών των αποσβέσεων που πραγματοποιούνται στις διαχειριστικές περιόδους που αρχίζουν από την 1η Ιανουαρίου 2013 και μετά.

Για τις διαχειριστικές περιόδους που αρχίζουν από την 01/01/2014 και μετά, ο υπολογισμός των αποσβέσεων θα γίνεται με βάσει τις διατάξεις του άρθρου 24 του Ν. 4172/2013

1. ΕΞΑΙΡΕΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΥΠΑΡΧΕΙ:

 α) στην περίπτωση που η διαχειριστική περίοδος μίας επιχείρησης άρχισε πριν την 01/01/2013 και θα κλείσει μετά την 01/01/2013. Για τον υπολογισμό των αποσβέσεων των πάγιων στοιχείων της θα έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του Π.Δ. 299/2003 αποκλειστικά και μόνο για τη χρήση αυτή και οι νέες διατάξεις θα εφαρμοστούν από την επόμενη διαχειριστική περίοδο.

 β) όταν η επιχείρηση κάνει χρήση της φθίνουσας μεθόδου υπολογισμού αποσβέσεων, όπως αυτή ορίζεται στο Π.Δ. 299/2003 και μέχρι τις 31/12/2012 είχε αποσβέσει λιγότερο από το 50% της αρχικής αξίας των πάγιων περιουσιακών στοιχείων της.

 

 

2. ΝΕΟΙ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΑΠΟΣΒΕΣΗΣ Ν. 4110/2013

Καταργείται η χρήση κατώτερου και ανώτερου ή ενδιάμεσου συντελεστή απόσβεσης και θεσπίζονται νέοι συντελεστές όπως αυτοί περιγράφονται στον παρακάτω πίνακα:

 

Συντελεστές απόσβεσης

 

1 Με  την Πολ. 1216/24-09-13 ερμηνευτική εγκύκλιο διευκρινίσθηκε ότι  δεν πρέπει να γίνεται καταχρηστική εφαρμογή του προβλεπόμενου συντελεστή απόσβεσης 10% των «λοιπών πάγιων στοιχείων» κάθε φορά που διαπιστώνεται ότι, κάποια πάγια δεν περιγράφονται επακριβώς στον πίνακα των καθορισθέντων νέων συντελεστών απόσβεσης. Ενδεικτικό παράδειγμα τα «αιολικά πάρκα και τις φωτοβολταϊκές μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας» τα οποία κατηγοριοποιούνται στις «μη κτιριακές εγκαταστάσεις» και αποσβένονται με συντελεστή 4%.

Το παράδειγμα αυτό δεν είναι δεσμευτικό για τις παραπάνω επιχειρήσεις καθώς δεν τις υποχρεώνει να χαρακτηρίσουν το σύνολο των παγίων τους ως «μη κτιριακές εγκαταστάσεις». Σε κάθε περίπτωση ο χαρακτηρισμός των παγίων περιουσιακών στοιχείων καθώς και η υπαγωγή τους σε συγκεκριμένο συντελεστή απόσβεσης είναι θέμα πραγματικό και κρίνεται καταρχήν από την ίδια την επιχείρηση και στη συνέχεια από αρμόδια ελεγκτική αρχή.

 

2 Ο συντελεστής απόσβεσης για τα άυλα στοιχεία και δικαιώματα ισχύει, εφόσον δεν προκύπτει συμβατικά από την αρχική συμφωνία διαφορετική των δέκα (10) ετών οικονομική διάρκεια ζωής, οπότε και ο συντελεστής διαμορφώνεται ως το πηλίκο «1 διά έτη διάρκειας ζωής δικαιώματος».

 

 

Συντελεστές απόσβεσης

 

 

 

  1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΔΑΠΑΝΩΝ ΑΠΟΣΒΕΣΕΩΝ:

  1. ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ Η ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΠΟΣΒΕΣΕΩΝ

Όλες οι επιχειρήσεις, ανεξάρτητα από το αν εμφανίζουν κέρδη ή ζημίες, υποχρεούνται να διενεργήσουν αποσβέσεις με τους συντελεστές που προβλέπονται από την παρούσα διάταξη.

  1. ΑΥΞΗΣΗ ΕΦΑΠΑΞ ΑΞΙΑΣ ΑΠΟΣΒΕΣΗΣ

Πάγια στοιχεία των οποίων η αξία κτήσης τους είναι μέχρι 1.500 € μπορούν να αποσβεσθούν εξ’ ολοκλήρου μέσα στη χρήση κατά την οποία αποκτήθηκαν ή τέθηκαν σε λειτουργία. Η αξία αυτή δύναται να αναπροσαρμόζεται ανά πενταετία. Η επιλογή της εφάπαξ ή τμηματικής απόσβεσης αφορά κάθε πάγιο ξεχωριστά.  Διευκρινίζεται, ότι η αξία των παγίων αυτών δεν μπορεί να καταχωρηθεί σε λογαριασμό εξόδων, αλλά καταχωρείται στον οικείο λογαριασμό παγίων και αποσβένεται εφάπαξ.

  1. ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΠΑΞ ΑΠΟΣΒΕΣΗΣ ΤΗΣ ΑΞΙΑΣ ΤΩΝ Η/Υ ΚΑΙ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ

 

Η  δυνατότητα εφάπαξ απόσβεσης της αξίας κτήσης των ηλεκτρονικών υπολογιστών και του λογισμικού (ν.3522/2006) καταργείται και θεσπίζεται η υποχρεωτική χρήση των συντελεστών απόσβεσης.

 

 

  1. ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΗΣ ΦΘΙΝΟΥΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΥ ΑΠΟΣΒΕΣΗΣ

Καταργείται η δυνατότητα εφαρμογής της φθίνουσας μεθόδου απόσβεσης και καθιερώνεται υποχρεωτική η χρήση της σταθερής μεθόδου. Επιχειρήσεις που χρησιμοποιούσαν τη μέθοδο φθίνουσας απόσβεσης (Π.Δ. 299/2003) και μέχρι τις 31/12/2012 είχαν αποσβέσει περισσότερο από το 50% της αρχικής αξίας του πάγιου στοιχείου, υποχρεούνται να μεταβούν στη σταθερή μέθοδο απόσβεσης.

Σε περιπτώσεις που δεν είχε αποσβεστεί μέχρι το 50% της αρχικής αξίας του παγίου, οι επιχειρήσεις μπορούν:

 

α) Να διατηρήσουν τη μέθοδο φθίνουσας απόσβεσης μέχρι τη διαχειριστική χρήση που η απόσβεστέα αξία θα υπερβεί το 50% της αξίας του παγίου, οπότε και υποχρεούνται να  μεταβούν στη νέα μέθοδο. Κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου, οι επιχειρήσεις χρησιμοποιούν τους συντελεστές απόσβεσης που ορίζονται με το νέο σύστημα, πολλαπλασιαζόμενους με συντελεστή δύο (2),

 

β) Να εφαρμόσουν το νέο σύστημα της σταθερής μεθόδου ανεξάρτητα από την αναπόσβεστη αξία του παγίου. 

 

  1. ΝΕΕΣ  ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ  ΥΠΟΛΟΙΠΟ

 

Δύνεται η δυνατότητα σε νέες επιχειρήσεις να μην διενεργήσουν αποσβέσεις για τις 3 πρώτες διαχειριστικές περιόδους με τον περιορισμό ότι :

α) δε θα διενεργήσουν αποσβέσεις και για τις 3 διαχειριστικές περιόδους, και

β) δε θα διενεργήσουν αποσβέσεις για κανένα πάγιο περιουσιακό στοιχείο.

Ανεξαρτήτως πότε αποκτήθηκαν τα πάγια κατά την διάρκεια των τριών πρώτων χρήσεων, από την 4η χρήση όλα τα πάγια αυτά υπόκεινται στον υπολογισμό αποσβέσεων.

Eφ’ όσον γίνει χρήση του όρου αυτού, η δαπάνη αποσβέσεων και για τις 3 πρώτες χρήσεις θα είναι μηδενική (Δηλαδή δεν μπορεί μία επιχείρηση να διενεργήσει αποσβέσεις για τη 1η  χρήση και να μην διενεργήσει για την 2η και 3η χρήση, ούτε θα μπορεί να διενεργήσει αποσβέσεις κατά τη διάρκεια των τριών πρώτων χρήσεων σε επιλεκτικά πάγια περιουσιακά στοιχεία ή με μειωμένο συντελεστή).

Στην περίπτωση νέας εταιρίας (π.χ. με πρώτη διαχειριστική χρήση το 2010) που έχει κάνει χρήση του Π.Δ.299/2003  και  της ΠΟΛ. 1216/24.9.2013 και έχει διενεργήσει αποσβέσεις την πρώτη χρήση αλλά δεν έχει διενεργήσει τις δύο επόμενες (χρήσεις 2011 και 2012), θα διενεργήσει υποχρεωτικά αποσβέσεις τη χρήση του 2013 με τους νέους συντελεστές.

Η παραπάνω διάταξη δεν είναι περιοριστική και οι επιχειρήσεις, εφ’ όσον το επιθυμούν, μπορούν να διενεργήσουν αποσβέσεις από την πρώτη διαχειριστική χρήση στο σύνολο των παγίων τους.

Διευκρινίζεται ότι εταιρεία που προέρχεται από συγχώνευση ή μετατροπή δε θεωρείται νέα, εκτός αν η συγχωνευόμενη ή μετατρεπόμενη εταιρεία είναι νέα (ΠΟΛ. 1122/28.4.1998)  

  1. ΑΠΟΣΒΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΜΙΚΡΟΤΕΡΟ ΤΟΥ ΔΩΔΕΚΑΜΗΝΟΥ

Για τα πάγια τα οποία αποκτήθηκαν, τέθηκαν σε λειτουργία ή πωλήθηκαν μέσα στο μήνα, οι αποσβέσεις λογίζονται για όλο το μήνα. Δηλαδή, αν ένα πάγιο αγορασθεί στις 10/05/13, θα διενεργηθούν αποσβέσεις που αφορούν στα 8/12 για το πάγιο αυτό.

Σημειώνεται ότι από τη διαχειριστική περίοδο που αρχίζει την 01/01/2014, η απόσβεση των πάγιων στοιχείων θα αρχίζει από τον επόμενο μήνα εντός του οποίου χρησιμοποιήθηκε ή τέθηκε σε λειτουργία το πάγιο αυτό σύμφωνα με το άρθρο 24 του ν.4172/2013.

 

  1. ΕΠΟΧΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ – ΠΑΓΙΑ ΣΕ ΑΔΡΑΝΕΙΑ

Οι επιχειρήσεις που λειτουργούν εποχιακά, δηλαδή λειτουργούν συγκεκριμένους μήνες κάθε διαχειριστικής περιόδου (π.χ. ξενοδοχειακές, τυποποίησης αγροτικών προϊόντων κλπ), θα υπολογίζουν αποσβέσεις για όλους τους μήνες της διαχειριστικής χρήσης, δεδομένου ότι η μη χρησιμοποίηση των παγίων τους για όλους τους μήνες της διαχειριστικής χρήσης οφείλεται στον τρόπο λειτουργίας τους.

Για τα πάγια που τίθενται εκτός εκμετάλλευσης ή σε αδράνεια, διακόπτεται η διενέργεια αποσβέσεων, οι οποίες αρχίζουν πάλι όταν το πάγιο τεθεί ξανά σε λειτουργία.

 

  1. ΑΠΟΣΒΕΣΕΙΣ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΑΝΕΓΕΡΘΕΙ ΣΕ ΕΔΑΦΟΣ ΤΡΙΤΟΥ ΜΕ ΔΑΠΑΝΕΣ ΤΟΥ ΜΙΣΘΩΤΗ

Από την 01/01/2013 οι επιχειρήσεις που εκμισθώνουν κτίριο που έχει ανεγερθεί σε έδαφός τους, αποκλειστικά με δαπάνες του μισθωτή, διενεργούν αποσβέσεις επί της αξίας των κτιριακών εγκαταστάσεων που έχουν ανεγείρει τρίτοι σε έδαφος ιδιοκτησίας τους.

Ο τρόπος υπολογισμού της αποσβεστέας δαπάνης του ανεγερθέντος κτηρίου διαφέρει για τον ιδιοκτήτη του εδάφους και τον μισθωτή, καθόσον ο πρώτος υπολογίζει τη δαπάνη με χρήση του συντελεστή απόσβεσης επί της αξίας κτίσης του κτηρίου, ενώ ο μισθωτής υπολογίζει τη δαπάνη ισόποσα στις χρήσεις που διαρκεί η μίσθωση.

 

  1. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΣΘΩΣΗ

Σε περιπτώσεις χρηματοοικονομικής μίσθωσης, οι δαπάνες απόσβεσης των παγίων στοιχείων από τη διαχειριστική χρήση που ξεκινάει την 01/01/2014 θα εκπίπτουν από τον μισθωτή (χρήστη), σύμφωνα με το αρθ. 24 του Ν.4172/2013, εφόσον πληρούνται ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα κριτήρια:

α) η κυριότητα του περιουσιακού στοιχείου περιέρχεται στον μισθωτή με τη λήξη του χρόνου της μίσθωσης,

β) η σύμβαση της μίσθωσης περιλαμβάνει όρο συμφέρουσας προσφοράς για την εξαγορά του εξοπλισμού σε τιμή κατώτερη της αγοραίας αξίας,

γ) η περίοδος της μίσθωσης καλύπτει τουλάχιστον το ενενήντα τοις εκατό (90%) της οικονομικής διάρκειας της ζωής του περιουσιακού στοιχείου, ακόμα και στην περίπτωση που ο τίτλος δεν μεταβιβάζεται κατά τη λήξη της μίσθωσης,

δ) κατά τη σύναψη της σύμβασης της μίσθωσης, η παρούσα αξία των μισθωμάτων ανέρχεται στο ενενήντα τοις εκατό (90%) της αγοραίας αξίας του περιουσιακού στοιχείου που εκμισθώνεται,

ε) τα περιουσιακά στοιχεία που εκμισθώνονται είναι τέτοιας ειδικής φύσης, που μόνον ο μισθωτής δύναται να τα μεταχειριστεί δίχως να προβεί σε σημαντικές αλλοιώσεις.

  1.  ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗ ΜΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΩΝ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ

Στην περίπτωση υπολογισμού δαπανών αποσβέσεων με συντελεστή μεγαλύτερο από τον προβλεπόμενο, η επιπλέον δαπάνη που προκύπτει δεν αναγνωρίζεται φορολογικά και η επιχείρηση υποχρεούται να την παρουσιάσει ως λογιστική διαφορά, με αναμόρφωση των κερδών της στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος.

Στην περίπτωση υπολογισμού δαπανών αποσβέσεων με συντελεστή μικρότερο από τον προβλεπόμενο, η επιχείρηση δεν έχει το δικαίωμα να μεταφέρει τη διαφορά σε επόμενη χρήση και χάνει το δικαίωμα να πραγματοποιήσει στο μέλλον τις αποσβέσεις που όφειλε να διενεργήσει και δεν το έκανε.

 

Αποσβέσεις με τους νέους συντελεστές

 

Δείτε το Υπόδειγμα Μητρώου Παγίων

 

 

 

 

Πηγή: Αναστασία Πηλιούνη - Μέλος Επιστημονικής Ομάδας Power-Tax


B4-B5_728X90