17/03/2014
Κεφάλαια άνω του 1 δισ. ευρώ σε ελληνικές επιχειρήσεις μέσω «venture capital» και «private equity»

 

Περισσότερες από 100 επενδύσεις σε ελληνικές επιχειρήσεις έχουν πραγματοποιήσει από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, οπότε και ξεκίνησε η συγκεκριμένη αγορά στην Ελλάδα, οι εταιρείες επιχειρηματικών κεφαλαίων "venture capital" και "private equity" διοχετεύοντας ποσά που αθροιστικά ξεπερνούν το 1 δισ. ευρώ, αναφέρει ο πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Εταιρειών Επιχειρηματικών Κεφαλαίων και διευθύνων σύμβουλος της Attica Ventures Γιάννης Παπαδόπουλος.

Όπως σημειώνει, οι ελληνικές εταιρείες venture capital επενδύουν κύρια στην ανάπτυξη και μεγέθυνση μικρομεσαίων επιχειρήσεων ενώ σταδιακά αναπτύσσεται το κομμάτι των επενδύσεων σε νεοσύστατες επιχειρήσεις που φαντάζει ιδιαίτερα δυναμικό στην παρούσα συγκυρία. Παράλληλα, σημαντική είναι και η δραστηριότητα που υπάρχει για επενδύσεις σε private equity που αφορούν κύρια την εξαγορά επιχειρήσεων, επισημαίνει ο κ.Παπαδόπουλος, με συνέντευξη που παραχώρησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Πόσες είναι οι συνολικές επενδύσεις των εταιρείων venture capital και private equity που έχουν πραγματοποιήσει σε εταιρείες στην χώρα μας;

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 οπότε και ξεκίνησε η αγορά στην Ελλάδα, οι εταιρείες venture capital και private equity έχουν πραγματοποιήσει περισσότερες από 100 επενδύσεις σε ελληνικές επιχειρήσεις διοχετεύοντας κεφάλαια που ξεπερνούν το 1 δισ. ευρώ. Χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιων εταιριών είναι η Goody's, η Jumbo, o Γερμανός, η Chipita, και πιο πρόσφατα η Ανδρομέδα Ιχθυοκαλλιέργειες, η ICAP, τα mastihashop, η Foodlink, η Ευρωκλινική, η Performance Technologies, η Micrel, o Κρόκος Κοζάνης, η CBL, η Unismack, η Mobile Technologies, η voiceweb, η Doppler, η taxibeat. Όλες εταιρίες που στηρίχθηκαν με κεφάλαια και τεχνογνωσία από ελληνικές εταιρίες VC και PE. Αρκετές μάλιστα από αυτές είναι σήμερα εισηγμένες στο ΧΑ. Παρά, δε, την ιδιαίτερα δύσκολη κατάσταση της ελληνικής οικονομίας και των αντιξοοτήτων που αντιμετωπίζει η ελληνική επιχειρηματικότητα στην κρίσιμη αυτή συγκυρία, υπάρχουν παραδείγματα εταιρειών στις οποίες έχουν επενδύσει ελληνικά VC και PE funds, που προσέλκυσαν το 2012 και το 2013 ξένους θεσμικούς επενδυτές, όπως η Eurodrip, η Upstream, η Antcor και η Advent, η inaccess, και η Helic, ενώ έγιναν και σημαντικές κινήσεις εξαγορών από πολυεθνικές εταιρείες ελληνικών start up όπως η nanoradio από την Samsung και η bytemobile από την citrix, παραδείγματα που δείχνουν τις θετικές προοπτικές των ελληνικών επιχειρήσεων που διακρίνονται από εξωστρέφεια, καινοτομία και αποτελεσματική διοίκηση.

Σε ποιους κυρίως επιχειρηματικούς κλάδους επικεντρώνεται σήμερα τον ενδιαφέρον των εταιρειών venture capital και private equity;

Υπάρχει σημαντικό επενδυτικό ενδιαφέρον σε πολλούς τομείς. Καταρχήν στην αγορά τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών υπάρχει έντονη επενδυτική δραστηριότητα σε επίπεδο δημιουργίας νέων επιχειρήσεων, ενώ έγιναν και σημαντικές κινήσεις εξαγορών από πολυεθνικές εταιρείες, ελληνικών εταιρειών. Το μέγεθος της αγοράς αλλά και η μέχρι σήμερα τάση στην αγορά των εταιρειών venture capital στην Ελλάδα είναι η πραγματοποίηση επενδύσεων κύρια σε καλές επιχειρήσεις και δευτερευόντως σε κλάδους.

Βασική στόχευση σε επίπεδο αγορών πάντως είναι σε εκείνες που περιγράφονται στο νέο ΕΣΠΑ, όπως οι τομείς αγροδιατροφή, ενέργεια, Logistics, πληροφορική, τηλεπικοινωνίες, τουρισμός, βιοτεχνολογία κλπ.. Συμπερασματικά οι ελληνικές εταιρείες venture capital επενδύουν κύρια στην ανάπτυξη και μεγέθυνση μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Σταδιακά, όμως αναπτύσσεται το κομμάτι των επενδύσεων σε νεοσύστατες επιχειρήσεις ενώ σημαντική είναι και η δραστηριότητα που υπάρχει για επενδύσεις σε private equity που αφορούν κύρια την εξαγορά επιχειρήσεων.

Σε μια εποχή περιορισμένης ρευστότητας κατά πόσο τα venture capital αποτελούν εναλλακτικό τρόπο χρηματοδότησης των επιχειρήσεων;

Τα Venture Capital Funds επενδύουν, με σκοπό κεφαλαιακές αποδόσεις, σε δυναμικές επιχειρήσεις στις οποίες δεν έχουν δοκιμαστεί επιχειρηματικά μοντέλα ανάπτυξης και υπάρχουν υψηλά επίπεδα αβεβαιότητας για τις προοπτικές τους. Ιδιαίτερα σήμερα, οι επιχειρήσεις αυτές αδυνατούν να έχουν πρόσβαση σε άλλες παραδοσιακές πηγές χρηματοδότησης. Ακόμη η συμβολή τους, στην επέκταση, αναδιάρθρωση, συγχώνευση ή εξαγορά επιχειρήσεων, μπορεί να είναι σημαντική, στο υφιστάμενο χρηματοοικονομικό περιβάλλον της Ελληνικής αγοράς. Τα επιχειρηματικά κεφάλαια βοηθούν ώστε να προωθηθεί η καινοτομία, η οικονομική ανάπτυξη και η δημιουργία θέσεων εργασίας υψηλής ποιότητας με τη χρηματοδότηση και τη στήριξη δυναμικών καινοτόμων επιχειρήσεων. Επιπλέον τα Venture Capital Funds προσφέρουν βοήθεια στις εταιρείες που συμμετέχουν σε θέματα εταιρικής διακυβέρνησης, οργάνωσης, αναπτυξιακής στρατηγικής, δικτύωσης, εταιρικών μετασχηματισμών, συγχωνεύσεων, εξαγορών. Για το σκοπό αυτό και η Ένωση μας έχει προτείνει την δέσμευση κεφαλαίων από το νέο ΕΣΠΑ 2014-2020 προκειμένου να υπάρξει σημαντική αύξηση στην στήριξη των ελληνικών ΜμΕ με όρους ανταγωνιστικούς και όχι επιδοματικούς. Και για ένα πρόσθετο λόγο. Παρά την όποια επενδυτική δραστηριότητα η Ελλάδα είναι τελευταία ανάμεσα στις 28 χώρες της ΕΕ σε επενδύσεις VC, γεγονός που δείχνει το σημαντικό ρόλο των κρατικών πολιτικών που θα εφαρμοστούν τα επόμενα χρόνια για να αλλάξει αυτή η εικόνα. Η εξήγηση είναι απλή αν λάβει κανείς υπόψη το γεγονός ότι μέσα από το ΕΣΠΑ σε 14 χρόνια (2000-2014) διοχετεύτηκαν λιγότερα από 100 εκατ. ευρώ σε προγράμματα για VC σε σύνολο περισσοτέρων από 40 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών προγραμμάτων, δηλαδή μόλις το 0,25%.

Συνοπτικά μπορείτε να μας περιγράψετε τη σχετική διαδικασία προσέγγισης εταιρειών επιχειρηματικών κεφαλαίων με τις επιχειρήσεις;

Η επαφή με τις επιχειρήσεις είναι αμφίδρομη. Από την ανάλυση αγορών και στοιχείων επιλέγουμε τους διάφορους επενδυτικούς μας στόχους, τους οποίους και προσεγγίζουμε. Παράλληλα οι επιχειρήσεις (υπό σύσταση ή υπάρχουσες) έρχονται σε επαφή μαζί μας με δική τους πρωτοβουλία. Το πρώτο που χρειάζεται είναι ένα πλήρες επιχειρηματικό σχέδιο. Επ' αυτού γίνονται συναντήσεις, και συζητήσεις με στόχο την καλύτερη κατανόηση και διευκρινήσεις σε σημεία που αυτό χρειάζεται. Το σημαντικότερο στοιχείο στην αξιολογική διαδικασία είναι οι άνθρωποι, και μαζί η ιδέα, η προοπτική της, ο ρεαλισμός στην προσέγγιση, οι προοπτικές της αγοράς, ο ανταγωνισμός, πιθανή πατέντα ή IP. Σε κάθε περίπτωση η όλη διαδικασία από την έναρξη μέχρι την επένδυση διαρκεί περίπου 3-4 μήνες. Σε περιπτώσεις μη ύπαρξης ενδιαφέροντος ο χρόνος αυτός είναι σημαντικά μικρότερος.

Σε ποιο βαθμό ο θεσμός μπορεί να συμβάλει στην επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας;

Οι επενδύσεις VC σε επιχειρήσεις αυξάνουν την απασχόληση (άρα και τα έσοδα των ταμείων από εισφορές - δευτερογενές και έμμεσο κέρδος των ταμείων πέρα από τις αποδόσεις), αυξάνουν την κερδοφορία των επιχειρήσεων (άρα και τα έσοδα του κράτους από φόρους), αυξάνουν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μέσω της αύξησης των εξαγωγών, της κερδοφορίας και των πωλήσεων των επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με μελέτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης Venture Capital προκύπτει ότι το 90% αυτών αύξησαν τις θέσεις εργασίας τους και το ρυθμό αύξησης των θέσεων αυτών στο 19% (από 0,5% στις λοιπές εταιρίες), και αύξησαν τα κέρδη τους και τις πωλήσεις τους με εντυπωσιακούς ρυθμούς (άνω του 77% πέτυχαν ρυθμούς αύξησης μεγαλύτερους του μέσου όρου). Σε άλλη έρευνα της Βρετανικής Ένωσης Venture Capital έδειξε ότι το 18% του εργατικού δυναμικού στην Αγγλία εργάζεται σε εταιρείες που χρηματοδοτήθηκαν από VC funds, ενώ είχαν μέχρι τότε εισπραχθεί τουλάχιστον 40 δισ. στερλίνες από φόρους των επιχειρήσεων αυτών και επίσης πρόσθετα έσοδα από εισφορές στα ασφαλιστικά ταμεία, ΦΜΥ, ΦΠΑ.

Η Attica Ventures ήταν από τις πρώτες που δραστηριοποιήθηκαν στην ελληνική αγορά. Εφέτος συμπλήρωσε 10 χρόνια. Πώς βλέπετε την εξέλιξη του χώρου μέσα σε αυτό το διάστημα;

Η ίδρυση της εταιρίας συνέπεσε με την εποχή των Ολυμπιακών Αγώνων, της εισόδου στο ευρώ, της μεγάλης ρευστότητας και ανάπτυξης, της πλήρους εξέλιξης του ελληνικού παράδοξου. Η δημιουργία εκείνη την εποχή του νομικού πλαισίου για τα Venture capital funds με την ίδρυση του ΤΑΝΕΟ και το νόμο για τα Αµοιβαία Κεφάλαια Επιχειρηµατικών Συµµετοχών (ΑΚΕΣ) υπήρξε καθοριστική για την εξέλιξη της αγοράς. Το περίεργο όμως ήταν ότι παρά το πλαίσιο αυτό, η αγορά του venture capital βρισκόταν εκείνα τα χρόνια σε φάση συρρίκνωσης. Οι μεγάλες τράπεζες μείωναν τη δραστηριότητα τους, και η αγορά είχε τότε ουσιαστικά 4-5 ενεργά funds.

Σήμερα η εικόνα έχει αλλάξει ριζικά. Στην αγορά δραστηριοποιούνται πλέον και οι 5 μεγάλες ελληνικές τράπεζες, και υπάρχουν περισσότερες από 18 εταιρίες διαχείρισης venture capital. Με τα κεφάλαια του ΤΑΝΕΟ στηρίχθηκαν περισσότερες από 50 ελληνικές ΜμΕ και διοχετεύθηκαν σε αυτές περισσότερα από 100 εκ. ευρώ συμβάλλοντας στη δημιουργία περισσοτέρων από 1500 νέες θέσεις εργασίας, στη δημιουργία και μεγέθυνση νέων επιχειρήσεων, την ανάπτυξη και εξωστρέφεια τους. Παράλληλα μέσα από τα Jeremie funds έχουν υλοποιηθεί περισσότερες από 15 επενδύσεις σε νεοσύστατες επιχειρήσεις στο χώρο των ICT.

Ειδικότερα, αναφορικά με την πορεία της Attica Venture, σημαντική ήταν η στιγμή της βράβευσης της τον Οκτώβριο του 2011 από το ΕΒΕΑ για τη συμβολή της στην αύξηση της απασχόλησης. Σημαντικό επίσης είναι το γεγονός ότι σε επτά από τις επενδύσεις που επέλεξε η εταιρεία, επένδυσαν και τρίτοι ιδιώτες και θεσμικοί επενδυτές, ενώ τέσσερις από αυτές τις εταιρείες πέτυχαν να εισαχθούν στο Χρηματιστήριο.

 

Πηγή: www.imerisia.gr


B4-B5_728X90